Yandex'in ekim kesintisi: reklamı, analitiği ve ödemesi tek pencerede olan işletme ne yapmalı

8-11 Ekim arasında Yandex'in üç veri merkezine yapılan saldırılardan sonra Rusya'daki işletmeler aynı anda Direct reklam panelini, Metrica'yı ve Yandex Pay üzerinden gelen ödemelerin bir kısmını kaybetti. Reklamlar bu sırada yayında kalıp para harcamaya devam etti. Sitelerden talepler geliyordu, ama herkes onları göremiyordu. Şirket sahibi için bu, verilerinin nerede durduğunun ortaya çıktığı hafta oldu: kendisinde mi, yoksa tek bir sağlayıcıda, tek bir pencerede mi.

Gün gün ne oldu

Unisender 16 Ekim'de kronolojiyi derledi: Ryazan bölgesindeki veri merkezi 8 Ekim'de zarar gördü, 9 Ekim'de Kaluga'daki, 11 Ekim'de ise Vladimir'deki tesis durdu. En çok gürültü Yandex Pay etrafında koptu: insanlar bakiyelerine bakamadı, alışveriş ödeyemedi, para gönderemedi. Unisender'ın aktardığı Kommersant verilerine göre 10 Ekim'den itibaren reklam verenler panellerine girip kampanyaları durduramıyordu, reklamlar ise bütçeyi harcamaya devam ediyordu. Aynı yazıda şirketlerin nasıl davrandığına dair örnekler de var: Dodo Pizza, uygulama üzerinden sipariş verilemediğini hemen yazdı ve parayı iade edeceğini söyledi.

CNews 13 Ekim'de Yandex Pay'in 13 Ekim gecesi kısmen düzeldiğini bildirdi: kartla ve ödeme stickerlarıyla ödeme tamamen çalışmaya başladı, çevrimiçi servis ise kararsız kalmaya devam etti.

Cossa 20 Ekim'de Yandex Advertising'in Direct'in temel işlevlerinin geri geldiğine dair açıklamasını olayların sırasıyla birlikte yayımladı. Paneller 11 Ekim'den itibaren erişilemez durumdaydı. 15 Ekim'de Direct paneli açıldı, 16 Ekim'de Metrica, AppMetrica ve Direct API'si, 20 Ekim'de de Direct'in temel işlevleri. 11-14 Ekim arasında kampanyalar gösterilmeye devam etti, limitlere uyuldu, bu günlerin istatistikleri kaydedildi ve işlendikçe görünecek. 23 Ekim'de Cossa, Yandex'in ticari direktörü Gleb Dobroradnykh'in sözlerini aktardı: reklam verenlerin aktivitesi saldırılardan önceki seviyeye döndü, bütçeler büyüyor.

Haftanın bence en faydalı yazısını Volkov Digital'den Maxim Volkov yazdı, Cossa onu 19 Ekim'de yayımladı. Metrica 12 Ekim gecesi bozuldu ve dört gün çalışmadı. Normalde günde yaklaşık 2.200 kişinin geldiği bir marka kataloğunda 13 Ekim için birkaç yüz ziyaret, 14 Ekim için ise on kadar ziyaret görünüyordu. 15 Ekim saat 15:40'ta Metrica iki günü de saymayı bitirdi: 2.160 ve 2.091. Rakamlar geri geldi, ama sıfırlara bakarak alınan kararları kimse geri getiremez. Kuralına tamamen katılıyorum: grafik bütün kanallarda aynı anda kesilirse bir gün boyunca hiçbir şeyi değiştirmiyoruz ve ilk iş CRM'i açıyoruz. Ardından Yandex'e sessizce bağlı olanların listesini veriyor. Yalnızca “dünü” yükleyen dashboard'lar var, onlarda 13-14 Ekim'in sıfırları sonsuza kadar kalacak. Metrica hedeflerinden öğrenen Direct otomatik stratejileri var. Bir de bu hedeflere bağlı primler. 14 Ekim'de kendi sunucusunda yedek sayaç olarak Umami kurdu.

Cloudflare 14 Ekim'de kesintiye diğer taraftan baktı: 11 Ekim'de Yandex Search ağının trafiği normale göre %99, bulutun trafiği %90 düştü. Yandex Cloud adreslerinden gelen kötü niyetli otomasyon ise başka hosting firmalarına taşındı. Bir sağlayıcıdaki kesinti yüzünden sitenin korumasını gevşetmek için bir neden yok.

Kendi BT departmanı olmayan şirket için ne anlama geliyor

Sezondaki bir araç kiralama şirketini ele alalım. Reklam Direct'te, talepler sitedeki formdan geliyor, yüklenici Metrica hedeflerine göre rapor veriyor, müşteriler ön ödemeyi bir ödeme servisi üzerinden yapıyor. 12 Ekim'de şirket sahibinin bir ekranında ziyaretler sıfırlanıyor, diğerinde panel açılmıyor, bir başkasında müşteri ödemenin geçmediğini yazıyor. Her talep kendi veritabanına ya da CRM'e yazılıyorsa, sahibi listeyi açar, dünkü rezervasyonları görür ve yalnızca vitrinin bozulduğunu anlar.

Sonuç: parayla ilgili kararlarınızı dayandırdığınız veriler, Yandex'e, Google'a ya da başka tek bir pencereye girmeden ulaşabileceğiniz bir yerde durmalı. CRM ya da kendi veritabanınız, önemli olan bunun ikinci bir yer olması.

Projelerimde nasıl kurulu

2022'de ABD'deki PDR şirketine Google Cloud'da Debian üzerinde kendi sunucusunu kurdum. 2023'te Google E-Tablolar'dan MariaDB'ye geçtik, şirketin sitesini hostingden kendi sunucumuza taşıdım ve sitenin formlarını CRM'e ve uygulamaya bağladım. Şimdi sitedeki talepler, formlar ve IVR'a gelen aramalar kendi veritabanımıza ve süper uygulamaya düşüyor. GoHighLevel ise ana CRM olmaktan çıkıp yardımcı sisteme dönüştü. Yarın üçüncü taraf bir servis çökerse, o günün lead'leri kendi veritabanımızda kalır. 2022'den beri geri yükleme gerektiren ciddi bir arızamız olmadı.

Ekim 2024'te çağrıldığım Cape Town'daki araç kiralamada AmoCRM müşteriler ve anlaşmalar için merkez olarak kaldı. Sitedeki rezervasyon, belgeler ve takvim mantığı ise kendi sunucuda çalışıyor. Orada ödeme, müşterinin süreç sırasında eklediği ekran görüntüsüyle kontrol ediliyor. Bankayla otomatik mutabakat yok, ama ödeme servisinin sorun yaşadığı bir haftada araç teslimi durmuyor.

Bu haftadan sonra ne yapardım

• Sitedeki taleplerin nereye yazıldığını kontrol etmek. Yalnızca sayaca ve e-postaya gidiyorsa, kendi veritabanınıza ya da CRM'e kayıt eklemek.
• Yükleniciyle ve satış ekibiyle yazılı olarak anlaşmak: ekim ayını CRM'deki taleplere göre sayıyoruz.
• 1-15 Ekim için dashboard yüklemelerini yeniden çalıştırmak ve 13 Ekim ziyaretlerini Metrica arayüzüyle karşılaştırmak.
• Kendi sunucunuza ikinci bir sayaç kurmak. Umami'yi kendimde denemedim, ama yedek sayım fikrini destekliyorum: kaç kişinin geldiğini ve nereden geldiğini oturum kaydı olmadan saymak.
• Para almanın ikinci bir yolunu ve kesinti anında müşterilere gönderilecek hazır bir metni elde tutmak. Unisender'ın derlemesindeki Dodo örneği şablon olarak işe yarar.

İlgili içerikler

Sistemin neden başkalarının panellerine bağlı olmayan kendi merkezine ihtiyacı olduğunu Sunucu: veri, erişim ve sürecin yürütülmesi yazısında anlattım. Hizmet alanları: yayınlanabilen ve geri yüklenebilen altyapı ve ekibin işine bağlı CRM. Projeler: ABD'deki PDR şirketinin teknik ortağı ve Güney Afrika'da rezervasyonlu ve AmoCRM'li araç kiralama. Aynı konuda: kimsenin geri yüklemediği yedek ve buluta taşınma haberleri nasıl okunmalı. Daha önce yedeğin ancak doğrulanmış bir geri yüklemeden sonra koruma olduğunu ve trafik filtrelenirken gerçek taleplerin nasıl kaybedilmeyeceğini yazmıştım. Taleplerinizin nerede durduğunu anlamak istiyorsanız: Görevi konuşalım.